Οι μεταβλητές στην γλώσσα προγραμματισμού Java διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες:

• βασικοί τύποι (primitive data types): Ως βασικοί τύποι δεδομένων ορίζονται οι τύποι δεδομένων, οι οποίοι καταλαμβάνουν προκαθορισμένο αριθμό bytes στην μνήμη και είναι προκαθορισμένοι από τον compiler της γλώσσας. Κοινοί τύποι είναι byte, char, integer, long, float, double κλπ. Ανάλογοι τύποι δεδομένων απαντώνται και σε άλλες γλώσσες προγραμματισμού, όπως οι C/C++.
• αναφορικοί τύποι (reference types): Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν όλοι οι τύποι δεδομένων οι οποίοι ορίζονται μέσα από μία κλάση και υλοποιούνται με χρήση αντικειμένων. Ο λόγος που καλούνται αναφορικοί τύποι είναι ότι οι μεταβλητή κάθε αντικειμένου στην Java δεν περιέχει το αντικείμενο καθ' αυτό, αλλά ένα δείκτη (αναφορά-reference) στο αντικείμενο. Το αντικείμενο βρίσκεται σε μία διαφορετική περιοχή της μνήμης, όπου δεσμεύεται η απαραίτητη μνήμη από τον κατασκευαστή του αντικειμένου κατά την αρχικοποίηση του και αποδεσμεύεται η μνήμη από τον μηχανισμό Garbage Collection κατά την καταστροφή του.

Η γλώσσα προγραμματισμού Java διαμορφώνει τις παρακάτω κατηγορίες αναφορικών μεταβλητών.

• Instance Variables (non-static class fields): Η συγκεκριμένη κατηγορία μεταβλητών είναι εκείνη που συναντούμε συνήθως στα πεδία των κλάσεων. Οι μεταβλητές αυτές είναι διαφορετικές για κάθε αντικείμενο της κλάσης και αποθηκεύουν την κατάσταση του αντικειμένου σε κάθε χρονική στιγμή.
• Static Variables (static class fields): Οι στατικές μεταβλητές δεν ανήκουν σε επιμέρους αντικείμενα, αλλά στην κλάση. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι η τιμή τους είναι κοινή για όλα τα αντικείμενα της κλάσης.
• Τοπικές μεταβλητές (local-variables): τοπικές μεταβλητές σε μεθόδους ή κατασκευαστές.
• Παράμετροι (parameters): παράμετροι σε μεθόδους ή κατασκευαστές.

Αναφορικά με την ονοματολογία των πεδίων της κλάσης μπορείτε να ανατρέξετε εδώ .

Ως βασικοί τύποι δεδομένων (primitive data types) ορίζονται οι τύποι δεδομένων που είναι ορισμένοι σε κάθε γλώσσα προγραμματισμού και δεν χρειάζεται να τους ορίσουν οι προγραμματιστές. Εκτός των βασικών τύπων δεδομένων στην java μπορούμε να ορίσουμε δικούς μας τύπους μέσω κλάσεων, τους λεγόμενους reference types.

Οι βασικοί τύποι δεδομένων στην Java σε αναλογία με την γλώσσα προγραμματισμού C είναι οι εξής:

* Ο τύπος boolean λαμβάνει μόνο δύο τιμές. Ο αριθμός των bytes που καταλαμβάνονται δεν ορίζεται και πιθανόν διαφέρει από υλοποίηση σε υλοποίηση.

Εκτός από τους παραπάνω βασικούς τύπους δεδομένων η Java παρέχει ειδική υποστήριξη για αλφαριθμητικά (strings) μέσω της κλάσης java.lang.String.

Εάν οι τιμές των παραπάνω βασικών τύπων δεδομένων δεν αρχικοποιηθούν, την αρχικοποίηση τους αναλαμβάνει ο compiler. Οι προεπιλεγμένες τιμές που θέτει ο compiler δίνονται παρακάτω:

Τα κυριολεκτικά αλφαριθμητικών ορίζονται με διπλά εισαγωγικά. Ένα παράδειγμα ορισμού String μπορείτε να δείτε παρακάτω:

String str = "this is a string";

Κυριολεκτικά χαρακτήρων ορίζονται με απλά εισαγωγικά ως εξής:

char c = 'a';

Οι χαρακτήρες στην Java καταλαμβάνουν 2 bytes και έχουν κωδικοποίηση UTF-16. Μπορείτε να γράψετε χαρακτήρες με χρήση της unicode escape μορφής τους, όπως παρακάτω

char c = '1';
char d = '\u0031'; // equals char '1';
String str = "S\u00ED Se\u00F1or"; // equals "Sí Señor" in spanish

Επίσης ορίζονται οι ειδικοί χαρακτήρες

• \b (backspace)
• \t (tab)
• \n (line feed)
• \f (form feed)
• \r (carriege return)
• \“ (double quote)
• \' (single quote)
• \\ (backslash)

• Δεκαδικές τιμές (π.χ. int decVal = 26;)
• Δεκαεξαδικές τιμές: (π.χ. int hexVal = 0x1a;)
• Δυαδικές τιμές: (π.χ. int binVal = 0b11010;)

Τα κυριολεκτικά αριθμών κινητής υποδιαστολής είναι τύπου double.

double d = 0.14768; ή double d = 0.14768L;

Εάν ένα κυριολεκτικό είναι τύπου float θα πρέπει να τελειώνει σε F ή f, δηλ.

float f = 0.14768f; ή float f = 0.14768F;

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε χαρακτήρες underscore σε αριθμητικά κυριολεκτικά, όπως παρακάτω:

long creditCardNumber = 1234_5678_9012_3456L;
long socialSecurityNumber = 999_99_9999L;
float pi =  3.14_15F;
long hexBytes = 0xFF_EC_DE_5E;
long hexWords = 0xCAFE_BABE;
long maxLong = 0x7fff_ffff_ffff_ffffL;
byte nybbles = 0b0010_0101;
long bytes = 0b11010010_01101001_10010100_10010010;

Δεν μπορείτε να χρησιμοποιήσετε underscores

• στην αρχή ενός αριθμού ή στο τέλος του.
• πριν ή μετά την υποδιαστολή.
• πριν τον χαρακτήρα 'F' ή 'L'.